Ελένη Χαρούλη

Συμβουλευτική Ψυχολόγος, Γνωσιακή Ψυχοθεραπεύτρια

H Ελένη Χαρούλη είναι Συμβουλευτική Ψυχολόγος, Γνωσιακή Ψυχοθεραπεύτρια και δόκιμο μέλος της Ελληνικής Εταιρίας Γνωσιακών Ψυχοθεραπειών. Έχει ολοκληρώσει βασικές και μεταπτυχιακές σπουδές στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η επαγγελματική της εμπειρία περιλαμβάνει την ατομική ψυχοθεραπεία ενηλίκων, την ψυχολογική υποστήριξη παιδιών και εφήβων και την συμβουλευτική γονέων ενώ έχει εξειδικευθεί και στην ψυχοθεραπευτική αντιμετώπιση εξαρτήσεων από ουσίες, αλκοόλ, τζόγο και διαδίκτυο. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Τίτλος:

Ελληνική κοινωνία και Στίγμα: Παρακολουθώντας τις αντιλήψεις απέναντι στη μονογονεϊκότητα, την ψυχική υγεία και την αναπηρία.

Περίληψη εισήγησης:

Η εισήγηση πραγματεύεται την εξέλιξη των κοινωνικών στάσεων απέναντι σε τρεις κατηγορίες που παραδοσιακά συνδέονται με το κοινωνικό στίγμα: τη μονογονεϊκότητα, την ψυχική υγεία και την αναπηρία, εστιάζοντας στην ψυχική υγεία. Μέσα από πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα και ερευνητικά παραδείγματα από την ελληνική πραγματικότητα των τελευταίων δεκαετιών, θα παρουσιαστούν οι τρόποι με τους οποίους το στίγμα εντοπίζεται σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο.

Η εισήγηση περιλαμβάνει τους ακόλουθους θεματικούς άξονες:

1) Χαρτογράφηση της εξέλιξης του στίγματος και των κοινωνικών στάσεων για την ψυχική υγεία,

2) Προσδιορισμός κρίσιμων παραγόντων που διευκόλυναν ή εμπόδισαν την εξέλιξη των κοινωνικών αντιλήψεων,

3) Συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και της καταπολέμησης του στίγματος,

4) Ο ρόλος της εκπαίδευσης, των ΜΜΕ και της νομοθεσίας στην αλλαγή των αντιλήψεων για την έννοια της ψυχική υγείας

5) Συνοπτικές παρεμβάσεις για την περαιτέρω καταπολέμηση του κοινωνικού στίγματος.

Η Ευανθία Σιέμου εργάζετε ως Ψυχολόγος στις Ανώτατες Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ – πρώην ΙΕΚ). Διαθέτει δύο Βachelors, στη Φιλολογία και στη Ψυχολογία, ενώ το Μάϊο 2025 ολοκλήρωσε το Master μου στις «Επιστήμες της Αγωγής» με άριστα στο τμήμα της Φιλοσοφικής Ιωαννίνων. Θέμα της διπλωματικής της εργασίας ήταν : «Η Ταυτότητα των Καταρτιζόμενων στις Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (Σ.Α.Ε.Κ.) και το Στίγμα της Σχολικής Αποτυχίας» και παρουσιάστηκε στο 19ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια σχετικά με την ψυχική υγεία, ενώ κατά τη διάρκεια των σπουδών της συμμετείχα ως βοηθός ερευνήτριας σε έρευνα του πανεπιστημίου Ιωαννίνων στον κλάδο της Εκπαιδευτικής.

Σε Αναζήτηση Νέων «Πατρίδων»: Το Τραύμα στις Αφηγήσεις των Προσφύγων

Ευανθία Σιέμου

Ψυχολόγος, Δημόσια Επαγγελματική Κατάρτιση (Ελλάδα) Μ.Δ.Ε. «Επιστήμες της Αγωγής», Τμήμα Φιλοσοφίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Ο αριθμός των προσφύγων στην Ελλάδα αυξάνεται ραγδαία λόγω των πολέμων στη Μέση Ανατολή. Πολλές μελέτες έχουν εξετάσει τις ψυχολογικές συνέπειες αυτών των αναγκαστικών μετακινήσεων τόσο σε ατομικό όσο και σε διακοινοτικό επίπεδο. Η παρούσα έρευνα επικεντρώνεται στην προσωπική οπτική των μεταναστών σχετικά με την απομάκρυνσή τους από την πατρίδα τους και τα τραύματα που φέρουν. Επίσης, εξετάζει το αίσθημα του ανήκειν των προσφύγων στη χώρα υποδοχής, είτε ζουν σε κλειστούς χώρους είτε σε μικρούς ορεινούς οικισμούς. Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε ήταν η ημιδομημένη συνέντευξη. Πραγματοποιήθηκε θεματική ανάλυση περιεχομένου με επαγωγική προσέγγιση. Το δείγμα αποτελείτο από πέντε άτομα που ζούσαν σε κλειστό συγκρότημα προσφύγων και πέντε που ζούσαν σε ξενώνα, σε ορεινό χωριό της Ηπείρου (δέκα συμμετέχοντες συνολικά). Οι συνεντεύξεις πραγματοποιήθηκαν από 1 έως 15 Ιουλίου 2025. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η έννοια της «πατρίδας» για τους ερωτηθέντες σχετίζεται κυρίως με το μέρος όπου συγκεντρώνονται τα μέλη της οικογένειάς τους και όχι τόσο με τον τόπο. Χαρακτηριστικό αποτελεί η ψυχική εξουθένωση, το ψυχικό τραύμα και η αίσθηση της «απώλειας» όχι μόνο συγγενικών ανθρώπων αλλά καθημερινών αντικειμένων ακόμη και συνηθειών . Επιπροσθέτως, διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ εκείνων που ζούσαν στον κλειστό καταυλισμό, απομονωμένοι από την ελληνική κοινότητα και εκείνων που ζούσαν σε ξενώνα σε ορεινό χωριό. Τα ευρήματα της έρευνας αναμένεται να βοηθήσουν στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την έννοια της «πατρίδας», στην ανθρωπιστική διαχείριση των προσφύγων και στην αντιμετώπιση των ψυχικών τραυμάτων του πολέμου.

Λέξεις Κλειδιά: τραύμα, πρόσφυγες / μετανάστες, ένταξη, 

Διαμαντής Αλέξανδρος

Καθηγητής Εικαστικών (ΠΕ08), Διδάκτορας Ιστορίας της Τέχνης (ΕΚΠΑ)

Είμαι κάτοχος Διπλώματος Ζωγραφικής από την Accademia di Belle Arti di Macerata (Ιταλία, 2004), κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης στην Ιστορία της Τέχνης από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης (2014), και Διδάκτορας Ιστορίας της Τέχνης του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ (2023). Έχω δημοσιεύσει άρθρα μου στα επιστημονικά περιοδικά Ιστορία της Τέχνης (2015, 2019), Studia Universitatis Babes Bolyai - Historia Artium (2020) και Anuarul Institutului de studii italo-român / Annuario dell'Istituto di studi italo-romeno (2023). Έχω συμμετάσχει ως εισηγητής στο συνέδριο «Αρχαιολογικοί Διάλογοι» το 2017 και το 2025.

Η αποτύπωση ψυχιατρικών εμπειριών στο εικαστικό και λογοτεχνικό έργο της Σόνιας Καλογεροπούλου

Η Σόνια Καλογεροπούλου (1945-2003) δραστηριοποιήθηκε ως αυτοδίδακτη ζωγράφος και ποιήτρια στην Αθήνα κατά την περίοδο 1977-1990. Το σύνολο της καλλιτεχνικής και λογοτεχνικής της παραγωγής εκφράζει οδυνηρές ψυχικές καταστάσεις, με έμφαση στα
αισθήματα της μελαγχολίας και της αγωνίας. Κύρια θεματική των σχεδίων και των ζωγραφικών της έργων αποτέλεσε η πάσχουσα γυναικεία μορφή. Κατά τη δεκαετία του 1980 η καλλιτέχνιδα θεωρήθηκε εκπρόσωπος των νέων εξπρεσιονιστικών τάσεων της εποχής, ενώ επισημάνθηκε από σημαντικούς τεχνοκρίτες το αυτοβιογραφικό υπόβαθρο των έργων της με αναπαραστάσεις γυναικείων μορφών σε αγωνιώδεις ψυχικές καταστάσεις.

Η καλλιτέχνιδα έπασχε από ψυχική ασθένεια και είχε νοσηλευθεί αλλεπάλληλες φορές σε ψυχιατρικές κλινικές. Στα γραπτά της περιέχονται συχνές αναφορές σε δραματικά βιώματα ψυχικού πόνου, ενώ έχει διασωθεί ένα εκτενές σώμα υλικού αλληλογραφίας της με ψυχιάτρους που την παρακολουθούσαν. Στο κλίμα του ανανεωμένου ενδιαφέροντος για την ψυχική ασθένεια που χαρακτηρίζει την περίοδο της Μεταπολίτευσης, η Σόνια καταγράφει βιώματα μακροχρόνιων θεραπειών, εγκλεισμού, κακοποίησης, στίγματος και μοναξιάς.

Η περίπτωσή της υπήρξε ιδιάζουσα, καθότι από τη μία πλευρά εντάχθηκε στον καλλιτεχνικό χώρο της εποχής της χάρη στο δίκτυο επαφών της μητέρας της Αθηνάς Καλογεροπούλου, σημαντικής αρχαιολόγου και τεχνοκρίτη, ενώ από την άλλη βίωνε μία ιδιότυπη κατάσταση απομόνωσης.
Η εισήγηση επιδιώκει να αναδείξει την αναπαράσταση της οδύνης στο έργο της Καλογεροπούλου ως αποτύπωση ψυχιατρικών εμπειριών της καλλιτέχνιδας. Για τον σκοπό αυτό υιοθετεί μία διεπιστημονική οπτική, η οποία συνδυάζει την ιστορία της τέχνης με το πεδίο της κοινωνικής ιστορίας της ψυχιατρικής και της μελέτης της προσωπικής πρόσληψης της ψυχικής νόσου από τον ασθενή. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να συμβάλει σε μία διαφορετική προσέγγιση των σχέσεων τέχνης και ψυχικής ασθένειας.

Κυριακή Μερτζάνη

Σχεσιακή ψυχοθεραπεύτρια, Σύμβουλος Ανθρωπίνων Σχέσεων
Διευθύντρια του Ψυχοθεραπευτικού Κέντρου Κοχλίας Πρόεδρος της εταιρίας ΓΕΦΥΨΥ /ΑΜΚΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

Διεξάγει διαλέξεις, σεμινάρια και εργαστήρια συμβουλευτικής για τη σχέση Γονέα-Παιδιού. Είναι Διδάσκουσα σε επιμορφωτικά προγράμματα με αριθμό Πιστοποίησης από το ΛΑΕΚ (κωδικός ΠΑΠ 77670). Γράφει άρθρα σχετικά με τη σχέση Γονέα-Παιδιού και την αναπαραγωγή της Αλεξίθυμης κατάστασης.

Συντονίστρια ομάδων Ενηλίκων. Συμβουλευτική στη Σχέση Ζεύγους. Συντονίστρια ομάδων Εφήβων Με ειδίκευση στις Κλινικές Δεξιότητες με βάση τη Σχεσιακή Ψυχανάλυση & Ψυχοθεραπεία.

Μεταπτυχιακή εξειδίκευση: Στην Ατομική Σχεσιακή Ψυχανάλυση. Μεταπτυχιακή εξειδίκευση: Στην Ομαδική Ψυχοθεραπεία κατά το Διαπροσωπικό μοντέλο και τα Σχεσιακά Δυναμικά της Ομαδικής Θεραπείας του Irvin Yalom στο Institute for Relational & Group Psychotherapy.

Έχει αναλάβει την παροχή διδακτικής ύλης και ολοκλήρωση της στο πλαίσιο του έργου με τίτλο «ΠΜΣ Περιβαλλοντική Επικοινωνία και Προαγωγή Υγείας» και κωδικό 80874,. παροχή πρόσθετου έργου σύμφωνα με την [Απόφαση Έγκρισης Ανάθεσης Πράξης 54-19/11/2024] της Επιτροπής Ερευνών, που αποτελείται από τις ακόλουθες εργασίες:

Επικουρικό διδακτικό έργο - Θεμέλια Περιβαλλοντικής Επικοινωνίας – Προασπίζοντας την Υγεία,

Εισαγωγή στην Επιδημιολογία και τη Δημόσια Υγεία για Επαγγελματίες Επικοινωνίας,

Παρακολούθηση και Συντονισμός ασκήσεων στα πλαίσια των Μαθημάτων «Θεμέλια Περιβαλλοντικής Επικοινωνίας – Προασπίζοντας την Υγεία» και

«Εισαγωγή στην Επιδημιολογία και τη Δημόσια Υγεία για Επαγγελματίες Επικοινωνίας» 2024-2025.

Μέσα από την προσωπική της αναζήτηση εξερευνά την αναπαραγωγή των διαγενεολογικών ψυχικών τραυμάτων και την αναπαραγωγή τους στην οικογένεια.

Ο κινηματογράφος, ως πανίσχυρη μορφή μαζικής αφήγησης, διαμορφώνει αντιλήψεις και προκαλεί συναισθηματικές και σωματικές αποκρίσεις. Μέσα από τη θεωρία των neurocinematics και τη σχεσιακή ψυχανάλυση, εξετάζεται πώς η αναπαράσταση της ψυχοπαθολογίας επηρεάζει τον θεατή, ειδικά όταν το τραύμα και η ψυχική διαταραχή απεικονίζονται μέσω δραματικών ή αισθητικά φορτισμένων εικόνων.

Η εισήγηση επεκτείνεται συνδέοντας και τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ως σύγχρονη προβολή και εσωτερίκευση της εικόνας του εαυτού. Το TikTok, το Instagram και τα βιντεοπαιχνίδια αποτελούν πεδία ψηφιακής εξάρτησης και συναισθηματικής ρύθμισης, της οθόνης ειδικά στους εφήβους. Η πίεση για προβολή μιας «ιδανικής» εικόνας, οι αλγόριθμοι που ενισχύουν τη σύγκριση και η εναλλαγή μεταξύ έκθεσης και απομόνωσης ενισχύουν φαινόμενα αποξένωσης, εθισμού και διαταραχών ταυτότητας.

Η ψυχοπαθολογία της εικόνας δεν περιορίζεται πια στη μεγάλη οθόνη αλλά διαχέεται στην καθημερινότητα μέσω των μικρών οθονών, διαμορφώνοντας τον τρόπο με τον οποίο σχετιζόμαστε, φαντασιωνόμαστε και επιθυμούμε.

Λέξεις κλειδιά: Ψυχολογία της εικόνας, Τραύμα και αφήγηση, Ψυχολογία του θεατή, Εικόνα εαυτού, Θεραπευτική χρήση του κινηματογράφου, Εθισμός και οθόνη

Μίνως Ντίνας

Ο Μίνως Ντίνας σπούδασε Ψυχολογία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, όπου και συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στο ΠΜΣ "Ψυχολογία", με ειδίκευση "Εφαρμοσμένη Γνωστική και Αναπτυξιακή Ψυχολογία". Στο παρόν διάστημα εκπονεί τη διδακτορική του διατριβή στο Τμήμα Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, στο Εργαστήριο Πειραματικής και Εφαρμοσμένης Ανάλυσης της Συμπεριφοράς. Είναι κάτοχος διπλώματος Γνωσιακής-Συμπεριφοριστικής Θεραπείας από την Εταιρεία Γνωσιακών Συμπεριφοριστικών Σπουδών. H ενασχόληση με τον κινηματογράφο και τη μουσική αποτελούν τα βασικά ενδιαφέροντά του.

Η αναπαράσταση της ψυχοπαθολογίας: Η ουσιαστικοποίηση της συμπεριφοράς και η χρήση της επιστημονικής ερμηνείας

Σκοπός της παρουσίασης, είναι η απόπειρα της ερμηνείας πολύπλοκων ρεπερτορίων της συμπεριφοράς που αποκαλούνται ως «ψυχοπαθολογία». Συγκεκριμένα, θεωρείται πως σε αντίθεση με μενταλιστικές ερμηνείες που αποδίδουν την αιτία της συμπεριφοράς σε ουσιοκρατικές ιδιότητες, τα ίδια τα φαινόμενα της συμπεριφοράς μπορούν να εξηγηθούν με βάση τις ήδη υπάρχουσες αρχές καθορισμού, είτε θεωρούνται παθολογικά για το άτομο, είτε όχι. Η ανάλυση της συμπεριφοράς με βάση την αναφορά στο ιστορικό της μακροπρόθεσμης, συνεχούς και δυναμικής αλληλεπίδρασης με γεγονότα που την περιβάλλουν, έρχεται σε αντίστιξη με την ουσιαστικοποίηση της συμπεριφοράς, με βάση την οποία, τα παραδείγματα μιας κατηγορίας αντανακλούν την κατηγορία στην οποία ανήκουν. Τα παραδείγματα που θα χρησιμοποιηθούν ορμώνται από την αναπαράσταση της «ψυχοπαθολογίας» στον κινηματογράφο, ενώ με βάση την συμπεριφοριστική προσέγγιση, επιχειρείται μια εναλλακτική, πραγματιστική τοποθέτηση για την ερμηνεία της συμπεριφοράς.

.ΓEΩPΓOΠOYΛOY ΓEΩPΓIA

ΨYXIATPOΣ, ΨYXOΔYNAMIKH ΨYXOΘEPAΠEYTPIA MSc,

EΠIMEΛHTPIA A', YΠEYΘYNH EIΔIKOY IATPEIOY ΨYXANAΛYTIKHΣ ΨYXOΘEPAΠEIAΣ Γ.N.A "O EYAΓΓEΛIΣMOΣ",

MHTΣOΠOYΛOY KATEPINA

ΨYXOΛOΓOΣ,

EΠIΣTHMONIKH ΣYNEPΓATIΣ EIΔIKOY IATPEIOY ΨYXANAΛYTIKHΣ ΨYXOΘEPAΠEIAΣ Γ.N.A "O EYAΓΓEΛIΣMOΣ"

ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΡΑΥΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Το τραύμα και η ανθεκτικότητα αποτελούν δύο θεμελιώδεις και αλληλοσυμπληρούμενες έννοιες οι οποίες διασταυρώνονται θεωρητικά και κλινικά σε πολλαπλά επίπεδα, στο βαθμό που συμβάλλουν στη δόμηση της υποκειμενικότητας.

Το τραύμα κατέχει εξέχουσα θέση στην ψυχαναλυτική θεωρία και πρακτική από τις απαρχές της ιστορίας της.Αφορά σε μία έννοια διακριτή από τις ιατρικές και ψυχιατρικές/ψυχοπαθολογικές καταβολές της καθώς και έναν όρο που έχει υποστεί συνεχείς μετασχηματισμούς,τόσο εντός της πορείας του φροϋδικού έργου όσο και από μεταφροϋδικούς και σύγχρονους ψυχαναλυτές.

Η προέλευση της λέξης ανθεκτικότητα από την άλλη πλευρά βρίσκεται στα λατινικά resiliēns, resiliēnt, που σημαίνει ικανό να επιστρέψει σε ένα αρχικό σχήμα ή θέση όπως μετά από συμπίεση.

Σύμφωνα με τον Cyrulnik (1999) η ανθεκτικότητα περιγράφεται ως μία πολύπλοκη διαδικασία κατά την οποία διαμείβεται μια εκτεταμένη αλληλεπίδραση ανάμεσα στο υποκείμενο και το περιβάλλον ενώ όπως συμπληρώνει όπου υπάρχει ανθεκτικότητα υπάρχει και τραύμα, αφού παράγοντα ανθεκτικότητας αποτελεί το τραύμα.

Στην ψυχαναλυτική σκέψη ωστόσο, η ανθεκτικότητα αφορά περισσότερο σε μια πολυπρισματική και εν εξελίξει ψυχική δυνατότητα παρά μία παγιωμένη ικανότητα που μένει να κατακτηθεί. Για τον λόγο αυτό επηρεάζεται και αλληλοκατασκευάζεται υπό την επίδραση πολλών εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων.

Αρχικά, εντός του ψυχικού οργάνου η ανθεκτικότητα θα μπορούσε να συσχετιστεί με ένα καλά συγκροτημένο Εγώ, ικανό να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις εσωτερικές συγκρούσεις ενός ενορμητικά απαιτητικού Αυτό και ενός κοινωνικά απαιτητικού Υπερεγώ. Υπό το πρίσμα αυτό, μία καλή λειτουργία του Εγώ θα μπορούσε να αποτελέσει ισχυρό προγνωστικό δείκτη για την ικανότητα ενός ατόμου να διατηρεί μία αίσθηση ανθεκτικότητας απέναντι σε τραυματικές και ψυχοπιεστικές εμπειρίες. Στη μεγάλη «ομπρέλα» των ποιοτήτων ενός συγκροτημένου Εγώ θα μπορούσαμε να τοποθετήσουμε την ικανότητα του ατόμου να υιοθετεί ώριμους αμυντικούς μηχανισμούς (όπως π.χ. το χιούμορ ή η μετουσίωση), να επιδεικνύει ανοχή στη ματαίωση και στο άγχος που προκαλούν οι προκλήσεις της πραγματικότητας καθώς και να διατηρεί μία αίσθηση συνοχής και συνέχειας του εαυτού όταν ο τελευταίος απειλείται από τραυματικά γεγονότα.

Κωνσταντίνος Καλέμης D.Ed, PhDc ,MA, M.Ed, MAeD, M. Sc, MSEd, 

Είναι μέλος του Διδακτικού Μητρώου του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ), με ειδίκευση στις Νομικές, Κοινωνικές και Πολιτικές Επιστήμες, καθώς και στην Εκπαίδευση Ενηλίκων. Διδάσκει σε τομείς όπως η διοικητική οργάνωση του δημόσιου τομέα, η θεωρία και πρακτική της εκπαίδευσης ενηλίκων, η αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και η εκπαιδευτική διοίκηση.

Τραύματα στην οθόνη: Ψυχική υγεία, ψηφιακές επιθέσεις και το νέο τοπίο βίας στους εφήβους

Ζούμε στην εποχή της διαρκούς σύνδεσης — αλλά αυτή η σύνδεση δεν είναι πάντα φροντιστική. Οι έφηβοι σήμερα δέχονται επιθέσεις όχι μόνο στα προαύλια και τα σπίτια τους, αλλά και στα τηλέφωνά τους, τις εφαρμογές, τα κοινωνικά δίκτυα. Το τραύμα αλλάζει μορφή, γίνεται ψηφιακό, διάχυτο, επίμονο.

Η εισήγηση φωτίζει τις ψυχικές συνέπειες του ψηφιακού εκφοβισμού και των επιθέσεων μέσα από παραδείγματα και ερευνητικά ευρήματα. Αναλύεται ο μηχανισμός μέσα από τον οποίο η οθόνη γίνεται φορέας τραύματος, επηρεάζοντας τα όρια, την αυτοεικόνα και την ψυχική ανθεκτικότητα των νέων.

Το θέμα είναι εξαιρετικά κρίσιμο, καθώς η βία στα ψηφιακά μέσα αυξάνεται ραγδαία, χωρίς οι θεσμοί και οι γονείς να έχουν ακόμα αναπτύξει επαρκείς στρατηγικές προστασίας και υποστήριξης. Είναι θέμα ψυχικής υγείας αλλά και παιδείας.

Η εισήγηση προτείνει πρακτικούς δρόμους για παρέμβαση μέσα σε εκπαιδευτικά και θεραπευτικά πλαίσια, ενώ θέτει και ένα ερώτημα-κλειδί: Ποιος φροντίζει εκείνους που είναι συνεχώς online, αλλά βαθιά μόνοι;

Επιπλεον

Το σώμα ως αρχείο του τραύματος: Από το διαγενεακό αποτύπωμα στην κλινική πράξη

Το ανθρώπινο σώμα δεν θυμάται όπως ο νους – αλλά καταγράφει. Μέσα από αυτή την εισήγηση, εξερευνούμε πώς το τραύμα εγγράφεται σωματικά και μεταφέρεται, συχνά σιωπηλά, από γενιά σε γενιά. Η σύγχρονη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση δεν αρκείται πλέον στην αφήγηση· στρέφεται στο σώμα ως κλειδί για την κατανόηση και τη θεραπεία του αόρατου πόνου.

Θα παρουσιαστούν περιπτώσεις όπου η σωματική έκφραση προηγείται της συνειδητής ανάμνησης, αναδεικνύοντας τη σημασία της σωματοκεντρικής προσέγγισης στην ψυχική φροντίδα. Αναλύεται πώς ο θεραπευτής, ως «μάρτυρας» και όχι απλός ακροατής, βοηθά το άτομο να επανενώσει τα σπασμένα του μέρη σε έναν ενιαίο εαυτό.

Το θέμα είναι επίκαιρο και κρίσιμο: ζούμε σε κοινωνίες με διαγενεακά τραύματα από πολέμους, μεταναστεύσεις, οικονομικές καταρρεύσεις. Η σιωπή που περνά από μητέρα σε κόρη, από παππού σε εγγόνι, αποκτά σήμερα ψυχοσωματικό λόγο και χρειάζεται χώρο για να ειπωθεί και να ανακουφιστεί.

Η παρουσίαση αυτή δεν υπόσχεται εύκολες λύσεις. Σκοπός της είναι να δημιουργήσει ένα κοινό πεδίο αναγνώρισης, αποδοχής και βαθύτερης σύνδεσης ανάμεσα στον θεραπευόμενο, τον επαγγελματία και την ιστορική συνθήκη που και οι δύο κουβαλούν.

Τρύφων Νικολόπουλος

Ο Τρύφων Νικολόπουλος είναι ειδικός παιδαγωγός - φιλόλογος, με μεταπτυχιακό (DEA) στην Ψυχολογία και τις Επιστήμες της Αγωγής από το Πανεπιστήμιο Aix-Marseille I (Γαλλία). Διαθέτει σπουδές στις Ανθρωπιστικές Επιστήμες (ΕΑΠ), στην Ειδική Αγωγή και στη Διοίκηση Εκπαίδευσης, καθώς και εκτεταμένη επιμόρφωση και εξειδίκευση σε ζητήματα ψυχικής υγείας, ψυχοπαθολογίας και ανάπτυξης παιδιών και εφήβων, σε συνεργασία με πανεπιστημιακούς και επιστημονικούς φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Έχει διδάξει στο Πανεπιστήμιο Aix-Marseille I ως Λέκτορας και στην ΑΣΠΑΙΤΕ ως επιστημονικός συνεργάτης, ενώ έχει εργαστεί τόσο στη δημόσια όσο και στην ιδιωτική εκπαίδευση. Διατελεί στέλεχος του 1ου ΚΕΔΑΣΥ Αχαΐας ως μέλος διεπιστημονικών ομάδων, παρέχοντας διαγνωστικό και συμβουλευτικό έργο σε μαθητές και γονείς. Εισηγήσεις του έχουν παρουσιαστεί σε διεθνή συνέδρια και ημερίδες, καθώς και σε δράσεις πρόληψης και ενημέρωσης για την ψυχική υγεία παιδιών, εφήβων και οικογενειών. Άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Μιλά άριστα γαλλικά και αγγλικά.

Θεματική Ενότητα: Τραύμα και σώμα

Εισήγηση Διαδικτυακά

Τι συμβαίνει όταν ένας έφηβος συναντά το μέλλον κουβαλώντας ένα παρελθόν που δεν έχει ειπωθεί; Η εφηβεία δεν είναι μόνο πέρασμα· είναι σκηνή έντασης, διακινδύνευσης και ανακατασκευής, όπου το τραύμα επιστρέφει μεταμφιεσμένο: άλλοτε ως σιωπή, άλλοτε ως θυμός, σύγχυση ή απόσυρση. Εμπειρίες απώλειας, εγκατάλειψης ή ασυνέχειας του ανήκειν εγγράφονται στο σώμα, επανέρχονται ασύντακτα στον ψυχισμό και διεκδικούν ακρόαση και χώρο. Η εισήγηση φωτίζει τη διαδρομή αυτής της υπόγειας επιστροφής, καθώς και τις δυνατότητες που προσφέρουν η φροντίδα, η συνάντηση και η αφήγηση να λειτουργήσουν ως γέφυρες, μετασχηματίζοντας την τραυματική εμπειρία σε ιστορία που μπορεί να ειπωθεί - και επομένως να υπάρξει.

Σταύρος Ξ. Πέτρου

Ο Σταύρος Ξ. Πέτρου είναι ερευνητής, καλλιτέχνης και υποψήφιος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Κύπρου (c.PhD). Σπούδασε Φιλοσοφία (ΒΑ), Κλασική Φιλολογία (ΜΒ), Νεοελληνική Φιλολογία (ΜΑ) και Υποκριτική (HD). Έργο του έχει παρουσιαστεί σε συνέδρια, μουσεία, πανεπιστήμια, ερευνητικά προγράμματα, γκαλερί, τοπικά και διεθνή φεστιβάλ, σε Κύπρο, Ελλάδα, Ιταλία και Αμερική. Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα αφορούν τα πεδία της επιτέλεσης, της διαμεσικότητας, της θεωρίας της λογοτεχνίας και του αρχαίου ελληνικού δράματος.

Τίτλος: Από την Ιφιγένεια στη Γυναίκα του Πρωτομάστορα: Μελέτη ενός Συλλογικού Τελετουργικού Τραύματος

Περίληψη:

Η παρούσα εισήγηση επιχειρεί τη διερεύνηση του διαγενεακού και πολιτισμικά εγγεγραμμένου τραύματος μέσω της ανάλυσης δύο εμβληματικών γυναικείων μορφών της ελληνικής γραμματείας, της Ιφιγένειας του Ευριπίδη και της γυναίκας του Πρωτομάστορα από το ελληνικό δημοτικό τραγούδι. Μέσα από την ανάλυση των λογοτεχνικών παραδειγμάτων, επιχειρείται η ανάδειξη του «τελετουργικού» τραύματος (δηλαδή της ψυχικής βίας που εγγράφεται μέσα από κοινωνικά νομιμοποιημένες τελετουργικές πράξεις, όπως η θυσία, η μύηση ή η θεμελίωση), που μεταβιβάστηκε και διαιωνίστηκε ως συλλογική μνήμη και ταυτόχρονα. Η μεθοδολογία περιλαμβάνει ερμηνευτική ανάλυση αφηγήσεων με βάση τη θεωρία του πολιτισμικού τραύματος και της «σιωπηλής μνήμης», καθώς και συγκριτική λογοτεχνική ανάλυση των δύο μορφών.

Η Ιφιγένεια ως συμβολική μορφή της θυσιασμένης κόρης και η ανώνυμη γυναίκα του Πρωτομάστορα ως υποκείμενο μιας θυσίας με σκοπό τη «θεμελίωση», κυριολεκτικά και μεταφορικά, επιτρέπουν την κατανόηση του τραύματος ως πολιτισμικά επαναλαμβανόμενης πράξης που εγγράφεται στο συλλογικό φαντασιακό. Η μελέτη καταδεικνύει πώς το τραύμα, πέρα από την ατομική του διάσταση, λειτουργεί ως μηχανισμός διατήρησης πολιτισμικών ιεραρχιών.

Η εισήγηση αποσκοπεί στην ανάδειξη της ανάγκης για ψυχολογική και κοινωνική αναγνώριση αυτών των αφανών βιωμάτων, ενισχύοντας τον διάλογο ανάμεσα στις ανθρωπιστικές επιστήμες και τις σύγχρονες πρακτικές ψυχικής υγείας..

ΣΟΥΖΑΝΑ Ι. ΚΛΗΜΕΝΤΙΔΗ- Δηκηγόρος
Θεματικός Αξονας
Νομικό πλαίσιο; Δικαιώματα – Η εξέλιξη των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία
Τίτλος εισήγησης:
«Η νομική προστασία της ψυχικής υγείας και της αναπηρίας: Από τη θεωρία στην πράξη»
Περιγραφή:
Η εισήγηση θα εξετάσει την εξέλιξη του θεσμικού πλαισίου για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και ψυχικές παθήσεις, από το εθνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο έως τις διεθνείς συμβάσεις. Θα παρουσιαστεί η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (CRPD) και η ενσωμάτωσή της στο ελληνικό δίκαιο, με ανάλυση των μηχανισμών προστασίας και προώθησης της ισότητας. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί:
● στις έμφυλες διαστάσεις και την προστασία θυμάτων έμφυλης και
ενδοοικογενειακής βίας,
● στην προστασία ανηλίκων με αναπηρία ή ψυχικές διαταραχές,
● στην πρακτική εφαρμογή των δικαιωμάτων σε εργασιακό, κοινωνικό και υγειονομικό περιβάλλον.
Θα αναλυθούν επίσης σύγχρονες προκλήσεις, όπως η πρόσβαση στη δικαιοσύνη, η καταπολέμηση του στίγματος και η αποτελεσματική εφαρμογή
των πολιτικών φροντίδας. Στόχος είναι η ανάδειξη καλών πρακτικών και η κατάθεση προτάσεων για ένα ουσιαστικότερο και πιο ανθρώπινο νομικό πλαίσιο.

Νίκη Μεθενίτου
Σπούδασε στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στην Νομική Σχολή .Συνέχισε Μεταπτυχιακές Σπουδές στο Παρίσι στο Πανεπιστήμιο
RENE DESCARTES ( PARIS 5) και απέκτησα D.E.A στο δημόσιο διεθνές δίκαιο.
Παρακολούθησε τετράμηνο σεμινάριο στο Πάντειο Πανεπιστήμιο στο τομέα της Ηλεκτρονικής Δικαιοσύνης.
Παρακολούθησε εξάμηνο σεμινάριο στο Αμερικανικό Κολλέγιο (Deree College) στο αντικείμενο « Οral Business»
Παρακολουθεί μεταπτυχιακό σεμινάριο στον τομέα των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων και της Μετανάστευσης.
Άσκησε δικηγορία για διάστημα δέκα ετών και από το έτος 2008 είναι δικαστικός λειτουργός – Πρωτοδίκης Προανακρίτρια. Είναι Γενική Γραμματέας στην Εταιρεία Ελλήνων Δικαστικών Λειτουργών για τη Δημοκρατία και τις Ελευθερίες.

Θεματική Εισήγηση

ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Υπόθεση οικογενειακή που μπορούσε να χειριστεί κατά κανόνα ο "pater familias" ή υπόθεση που αφορά την κοινωνία.
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ ( ορισμός) Δράστες και θύματα οικογενειακής βίας.
Είδη ενδοοικογενειακής βίας σύμφωνα με τον Νόμο 3500/2006
. - Σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας
- Παράνομη βία ή Απειλή
- Βιασμός και κατάχρηση σε ασέλγεια .
- Ποινές που επισύρουν σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα και
τον Νόμο 3500/2006.

2. ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ : Εισάγεται η ποινική διαμεσολάβηση για ορισμένα πλημμελήματα ενδοοικογενειακής
βίας ( προαιρετική ). Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης του Συμβουλίου της Ευρώπης καθώς και η οδηγία 2024/1385
της Ευρωπαικής Ένωσης.
3. ΝΟΜΟΣ 5172/2025: Σκοπός η αποτελεσματική πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της εξ' οικείων
βίας, αδικημάτων που αφορούν την γενετήσια εκμετάλλευση γυναικών, παιδιών και ευάλωτων ατόμων της πληροφορικής.
Έμφυλη βία , Εξ' οικείων βία ( ορισμοί).
-Ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων
-Καταναγκαστικός γάμος
-Παρενόχληση μέσω διαδικτύου : κυβερνοπαρακολούθηση, κυβερνοπαρενόχληση , διαρροή πληροφοριών προσωπικού
χαρακτήρα του θύματος με την χρήση τεχνολογικών και επικοινωνιακών μέσων με σκοπό να προκαλέσει στο
πρόσωπο αυτό σωματική ή ψυχολογική βία ( doxing).

-Προστασία των ανήλικων θυμάτων κατά την εκδίκαση των ως άνω υποθέσεων. Δυνατότητα κατάθεσης μέσω τηλεδιάσκεψης και για τα ενήλικα θύματα που κρίνονται ευάλωτα.
- Υποχρέωση αναφοράς εγκλημάτων ενδοοικογενειακής βίας από τους επαγγελματίες υγείας.

4. Η ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΤΙΣ
ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΒΙΑΣ
Η γυναίκα-θύμα προσφεύγει δύσκολα στην ποινική δικαιοσύνη γιατί ταλαιπωρείται μέσω της γραφειοκρατίας, φοβάται τυχόν αντεκδικήσεις και εκφοβισμούς. Γενικά η αντιμετώπιση των θυμάτων σχολιάζεται από την πλειονότητα των ερωτωμένων ως ικανοποιητική με μικρές
διαφοροποιήσεις στα οικογενειακά περιστατικά σωματικής βίας. Σημειώνεται όμως η προσπάθεια βελτίωσης της δράσης των εκπροσώπων του συστήματος απονομής της ποινικής δικαιοσύνης, η οποία εστιάζεται στη συνδρομή εξειδικευμένων επαγγελματιών, στον τρόπο εκπαίδευσής
τους και στην παρεχόμενη προστασία προς τα θύματα.
Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του Παρατηρητηρίου για την Ισότητα των Φύλων καταγράφεται, κατά τη διάρκεια των ετών 2017-2021, ένας αυξανόμενος αριθμός γυναικών θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας που προχωρά σε καταγγελία, ο οποίος αυτός αριθμός αυξάνεται, συγκριτικά με
το έτος 2020, σε ποσοστό 73% το έτος 2021. Ειδικότερα, ενώ το έτος 2020 4.264 γυναίκες κατήγγειλαν στην αστυνομία ότι είχαν υποστεί ενδοοικογενειακή βία το έτος 2021 ο αριθμός αυτών των γυναικών έφθασε τις 7.375 γυναίκες. Η αύξηση αυτή δικαιολογείται αφενός από την
θεσμική διεύρυνση των εξειδικευμένων υπηρεσιών για τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας αφετέρου από την ευρεία δημοσιότητα που έχουν λάβει τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας. Από τα ίδια στοιχεία που αφορούν το έτος 2021 προκύπτει ότι αναλόγως ραγδαία αυξάνεται ο αριθμός των καταγγελλομένων εγκλημάτων ενδοοικογενειακής βίας. Όλες οι μορφές ενδοοικογενειακής βίας κατά των γυναικών (σωματική, ψυχολογική, σεξουαλική) καταγράφουν αύξηση το έτος 2021 συγκριτικά με το έτος 2020 και ειδικότερα η σωματική βία κατά ποσοστό 90,4%, η ψυχολογική βία σε ποσοστό 84,1 % και η σεξουαλική βία κατά ποσοστό 100%, Σύμφωνα με τα στοιχεία των 63 Εισαγγελιών Πρωτοδικών της χώρας από το σύνολο των δραστών, στους οποίους ασκήθηκε ποινική δίωξη το 84,7% αυτών ήταν άνδρες (3.902), ενώ μόλις το 15,3% ήταν γυναίκες (706).

Φίλιππα Ζώγα  

 Χορογράφος - Ιδρύτρια της Σχολής thisability Creative Dance

Τίτλος παρουσίασης: «Οι Επαναστάτες του Χορού: όταν το τραύμα δεν εξηγείται αλλά κινείται»

Βιωματικό Κομμάτι
Διάρκεια: 15 λεπτά Μια σύντομη παρουσίαση μέσα από χορογραφίες από τους «Επαναστάτες του Χορού», μαθητές αλλά και συνοδοί της σχολής thisability Creative Dance,που θα βοηθήσει να αισθανθεί το κοινό την ουσία της κίνησης και της έκφρασης στην αναπηρία.
2. Εισήγηση - Προσωπική Εμπειρία & Σκέψεις Διάρκεια: 10-15 λεπτά Μια ειλικρινής και απλή αφήγηση της προσωπικής μου πορείας μέσα από τη γνωριμία μου με την αναπηρία και τον χώρο, η οποία άλλαξε τον τρόπο που βλέπω τον χορό και τη διδασκαλία.

Zazel-Chavah O'Garra 

 Born and raised in New York City to Caribbean parents, Zazel-Chavah O'Garra (she/her) is a multifaceted artist: a dancer, choreographer, model, educator, social worker, disability advocate, and Artistic Director of ZCO/DANCEPROJECT, a physically integrated dance company. Her work has been showcased in theaters, public spaces, and festivals such as ADA 30, WESTFEST Dance Festival, Judson Church, Dixon Place Theatre, Symphony Space, Cooper Hewitt Museum, the 4th International Festival of Disability, ABILITIES EXPO, Theatre for the New City, and Jamaica Performing Arts Center and the International Dance Festival, Karditsa, Greece. Zazel has also participated in artist residencies, including Downtown Brooklyn Arts, Fertile Ground at Green Space, and ARTS4ALLFLORIDA Artist Residency at the University of Southern Florida.

Her artistic contributions have been recognized with prestigious grants from the City Artist Corps, Dance Advancement Fund, Flushing Town Hall/NYSCA, and the Queens Arts Fund. Zazel is also the recipient of the Caribbean Impact Award, honoring individuals of Caribbean heritage who have made significant contributions in their fields. In 2024, she was awarded the Disability, Dance, and Artistry Fellowship for her innovative work in the arts.

Before founding ZCO/DANCEPROJECT, Zazel built a successful career in the performing arts, with a body of work that spans concert stages, Off-Broadway productions, European tours, national commercials, and features in runway shows, catalogs, and on the covers of Essence Magazine.

Zazel holds a BFA from the University of Michigan and an MSW from Fordham University. She is a proud member of SAG-AFTRA and Equity unions and is represented by CESD Talent Agency.

At the conference, I will speak about the connection between dance and neuroscience—how dance stimulates movement and supports the development of new neural pathways, especially in regions involved in executive function, memory, and spatial recognition. I will discuss how dance and creative/adaptive movement strengthen the brain's cognitive and emotional resilience, enhance creativity, foster a deeper connection with one's inner self, and cultivate coping skills essential for individuals with mental and physical disabilities. Most importantly, I will explore how dance helps people with mental and physical disabilities improve social skills, build self-esteem, form friendships, engage in social interaction, and develop stronger communication skills.

Κώστας Β. Δημουλάς Φιλόλογος - Νομοπολιτικός -Θεολόγος Ψυχολόγος (Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής - Ψυχολογίας / Ψυχολογίας, [Πειραματικής, Γνωστικής, Εξελικτικής, Σχολικής] και Κοινωνικής - Kλινικής Ψυχολογίας) Msc [Ψυχοανάλυσης και] Κοινωνικής - Κλινικής / Kλινικής Ψυχολογίας δρ (I.K.Y.) [Κλινικής Παιδονευροψυχολογίας και] Ψυχιατρικής Kλινικής Ψυχολογίας Ερευνητής Βιο-ψυχοανάλυσης επί τιμή Α ́ Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων και παιδαγωγικής / επιστημονικής Καθοδήγησης όλων των ειδικοτήτων πρ. Αναπληρωτής Διευθυντής Περιφερειακού Επιμορφωτικού Κέντρου Εκπαιδευτικών Διαχειριστής Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης Συλλογικής και Κοινωνικής Ωφέλειας «Οργανισμός Ψυχοβιοαναλυτικής Μόρφωσης «ἐκ τῶν ὑστέρων»» Οργανισμού Ψυχοβιοαναλυτικής Μόρφωσης «ἐκ τῶν ὑστέρων»

Κατακερματισμός της ολικότητας του ανθρώπινου προσώπου, στην τέχνη, από σχιζοφρενείς ασθενείς

Κωνσταντίνος Δημουλάς, Ευριπίδης Δημουλάς, Έλλη Βέλλιου, Θεοδώρα

Παπαδημητρίου, Αγγελική Κουτσαβλάκη

Εισηγητές: Νικόλαος Βερβέρας, (Νεκταρία-Φιλίτσα Αγραφιώτη), ((Χριστίνα-

Χρυσάνθη Βαμβούρη-Δημάκη))

Σάββατο 11 Οκτωβρίου 2025

Στην ζωγραφική των σχιζοφρενών, υπάρχει η τάση ρευστοποίησης των γραμμών του προσώπου, σε αντιστοίχηση με την «εσωτερική» μορφή, προϊόντος της διασπαστικής αντιληπτικότητάς των. Σκοπός της έρευνας ήταν η διερεύνηση της ικανότητας των ψυχωσικών να αναγνωρίζουν συναισθηματικές εκφράσεις στο πρόσωπο των άλλων. Έλαβαν μέρος 133 σχιζοφρενείς (81 άντρες και 52 γυναίκες) και (ως ομάδα ελέγχου) 165 υγιή άτομα (61 άντρες και 104 γυναίκες), μέσης μόρφωσης, 25-55 ετών. Η δοκιμασία, που χρησιμοποιήθηκε, ήταν η σειρά των Ekman και Friesen 65 διαφανειών του προσώπου, με ένα ή περισσότερα από τα παγκοσμίως, αναγνωρισμένα) συναισθήματα (ευτυχία, λύπη, φόβος, θυμός, έκπληξη, αηδία, περιφρόνηση), με προβολή των σε δύο φάσεις, με την ίδια σειρά, για 10″-5″ και 25″-10″, αντίστοιχα, για κάθε διαφάνεια, σημειώνοντας, στην πρώτη, (μόνον) ένα συναισθηματικό όρο και, στην δεύτερη (μόνον) ένα βαθμό, για όλα τα συναισθήματα, από το 0 (για ανυπαρξία συναισθήματος) μέχρι το 8 (για έντονη έκφραση συναισθήματος). Με βάση την συμφωνία των σημασιοδοτικών κρίσεων των

υποκειμένων με το αντίστοιχο λεξικό, που σχηματίσθηκε, από το 20+% των ατόμων, μέσα στην ίδια ομάδα, που αποδέχθηκαν την ίδια συναισθηματική σημασιοδότηση, ως το συγκεκριμένο συναίσθημα της κάθε διαφάνειας, αξιολογήθηκε η συχνότητα και η ένταση των συναισθημάτων, που αναγνωρίσθηκαν, καθώς και, εξ αυτών, πάλιν, η συχνότητα και η ένταση, αυτών που πήραν τον υψηλότερο βαθμό, ανάμεσά τους, της αληθούς δηλαδή, αναγνώρισης ή, άλλως, της αναγνωρισιμότητας των συναισθημάτων. Διαπιστώθηκε, ότι, στην προσπάθεια αυτή, η ολική μορφή του προσώπου κατακερματίζεται και η προσοχή του σχιζοφρενούς διασπάται σε ολόκληρο το πρόσωπο. Ίσως, η συγκέντρωση και διατήρηση της προσοχής στο όλο πρόσωπο προκαλεί πληροφοριακή υπερφόρτωση και αυτή πληροφοριακή κόπωση, που εξισώνεται με άγχος. Περαιτέρω, βιβλιογραφική, συλλογιστική έδειξε, ότι, στην κατάσταση άγχους, στην οποία περιέρχονται, οι σχιζοφρενείς, ίσως, εγγράφουν διασπασμένο το πρόσωπο, που, αδυνατώντας να επεξεργασθούν, έτσι, που να του δώσουν συνεκτική μορφή, εξάγουν, και στην τέχνη τους, παθητικά, όπως το προσοικειώθηκαν.

Θεοδώρου  Ιωάννα

Πτυχίο Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, Φλώρινα-

Ετήσια επιμόρφωση στην Παιδοψυχολογία: ολιστική προσέγγιση» Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών & Πολιτικών Επιστημών

Σάββατο 11 Οκτωβρίου 2025

Προφορική Διαδικτυακή εισήγηση

Η ραγδαία εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) έχει αρχίσει να επηρεάζει πολλούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης της ψυχικής υγείας και της ψυχοθεραπείας. Η παρούσα έρευνα εστιάζει στη διερεύνηση της χρήσηςτης ΤΝ ως υποστηρικτικού εργαλείου στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία.

Η ενσωμάτωση εφαρμογών ΤΝ σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, όπως η παροχή ψυχολογικής υποστήριξης μέσω chatbot ή η ανάλυση συναισθηματικών δεδομένων, προσφέρει νέες δυνατότητες, εγείρει όμως και ερωτήματα σχετικά με την ηθική διάσταση και την ανθρώπινη αλληλεπίδραση στη θεραπεία. Στόχος της έρευνας είναι να εξεταστεί πώς οι μελλοντικοί επαγγελματίες του χώρου αντιλαμβάνονται τις δυνατότητες και τους κινδύνους της ΤΝ στην ψυχοθεραπεία, να αναλυθούν οι ηθικές και δεοντολογικές ανησυχίες που προκύπτουν και να αξιολογηθεί η προοπτική αποδοχής ή απόρριψης αυτής της τεχνολογίας.

Τα ευρήματα αναμένεται να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση της σχέσης ΤΝ και ψυχολογικής υποστήριξης, παρέχοντας παράλληλα πολύτιμες πληροφορίες για τη μελλοντική εκπαίδευση των φοιτητών ψυχολογίας σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο τομέα.

Ευφροσύνη Ασπράγκαθου

Ψυχολόγος/Ψυχοθεραπεύτρια

Εισηγήτρια Δια-ζώσης

Σάββατο 11/10

Εισήγηση

Τα αδέλφια ατόμων με αναπηρία, συχνά αναλαμβάνουν αυξημένες ευθύνες φροντίδας από νεαρή ηλικία. Αυτές οι ευθύνες έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη, στις οικογενειακές σχέσεις και συνολικά, στην ποιότητα ζωής τους. Παρά τον κρίσιμο ρόλο τους στην οικογενειακή ζωή, συχνά οι εμπειρίες τους μένουν στο παρασκήνιο τόσο στην καθημερινή ζωή όσο και στην έρευνα. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να διερευνήσει εις βάθος τις εμπειρίες ενήλικων ατόμων που μεγάλωσαν με αδελφό/ή με αναπτυξιακή διαταραχή, εστιάζοντας στον ρόλο τους ως φροντιστές, στην ποιότητα των αδελφικών σχέσεων και στον ψυχολογικό αντίκτυπο αυτής της εμπειρίας. Για τις ανάγκες τις έρευνας διενεργήθηκαν πέντε ήμι-δομημένες συνεντεύξεις οι οποίες αναλύθηκαν με την μέθοδο της θεματικής ανάλυσης. Από την ανάλυση των ποιοτικών δεδομένων, προέκυψαν τα εξής πέντε θέματα: 1) ρόλος και ευθύνες του αδελφού-φροντιστή, 2) το «αόρατο» παιδί της οικογένειας, 3) ενοχή και ανησυχία για το μέλλον, 4) κοινωνικά δίκτυα και ανάγκη για υποστήριξη και 5) θετικές εκφάνσεις της εμπειρίας. Τα ευρήματα της έρευνας υποδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα αναφορικά με τις ανάγκες των αδελφών με στόχο τον σχεδιασμό και την εφαρμογή στοχευμένων ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων. Δίνοντας χώρο στις εμπειρίες αυτού του πληθυσμού, η έρευνα επιδιώκει να ανοίξει το δρόμο για τη συμπερίληψη της οπτικής των αδελφών στην διαμόρφωση της κοινωνικής πολιτικής και της κλινικής πράξης για την νευροαναπτυξιακές διαταραχές.

Μαστροκώστα Άρτεμις

Πτυχίο του Τμήματος Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής της Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών  Κατεύθυνση: Δασκάλων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Βόλος

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Δημόσιας Υγείας - Public Health του τμήματος Ιατρικής με ειδίκευση Προληπτικής και Κοινωνικής Ιατρικής  Πανεπιστήμιο Πατρών, Πάτρα

 Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στην Εκπαιδευτική Ψυχολογία - Magister Scientiae (MSc) Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου.

Ανάγκες: η αθέατη διασύνδεση

Περίληψη:

Η παιδική παχυσαρκία αποτελεί σήμερα μία από τις πλέον σύνθετες προκλήσεις δημόσιας υγείας, με σημαντικές επιπτώσεις τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική υγεία του παιδιού. Αν και το φαινόμενο αφορά στο σύνολο του μαθητικού πληθυσμού, τα ερευνητικά δεδομένα καταδεικνύουν ιδιαίτερη συχνότητα εμφάνισης παχυσαρκίας σε παιδιά με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες (ΕΕΑ). Ο πληθυσμός αυτός χαρακτηρίζεται από αυξημένη ευαλωτότητα, λόγω συνύπαρξης βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων κινδύνου. Η μειωμένη κινητικότητα, οι φαρμακευτικές παρενέργειες, οι περιορισμένες ευκαιρίες ένταξης σε δομημένες δραστηριότητες σωματικής άσκησης και η διατροφική επιλεκτικότητα, σε συνδυασμό με την απουσία στοχευμένων πολιτικών πρόληψης, συμβάλλουν καθοριστικά στην αύξηση του επιπολασμού της παχυσαρκίας σε παιδιά με αναπηρία.

Η παχυσαρκία, πέραν της οργανικής της διάστασης, συνιστά σημαντικό παράγοντα επιδείνωσης της ψυχικής υγείας, καθώς επιτείνει το κοινωνικό στίγμα, εντείνει την αίσθηση απόρριψης και οδηγεί σε αυξημένα επίπεδα άγχους, χαμηλή αυτοεκτίμηση, διαταραχές εικόνας σώματος και, δυνητικά, καταθλιπτικά συμπτώματα. Όταν μάλιστα σσυνδυάζεται με προϋπάρχουσες αναπτυξιακές δυσκολίες, οι συνέπειες είναι πολλαπλασιαστικές. Εντός του πλαισίου του 2ου Διεπιστημονικού Συνεδρίου Ψυχικής Υγείας, όπου τίθενται στο επίκεντρο η αναπηρία, το ψυχικό τραύμα, η παιδική ηλικία και το κοινωνικό στίγμα, η ανάδειξη του φαινομένου της παιδικής παχυσαρκίας ως πολυπαραγοντικού ψυχοκοινωνικού προβλήματος, με έμφαση στις ευάλωτες ομάδες, καθίσταται απολύτως συναφής. Η υπό εξέλιξη διδακτορική διατριβή επιδιώκει να διερευνήσει συγκριτικά τον επιπολασμό της παχυσαρκίας σε μαθητές που φοιτούν σε Γενικά και Ειδικά Δημοτικά Σχολεία στον Νομό Αχαΐας. Παράλληλα, εξετάζει τις στάσεις, πεποιθήσεις και συμπεριφορές των γονέων τους ως προς τη διατροφή και τη σωματική άσκηση στο οικογενειακό περιβάλλον.

Ταχματζίδης Δημήτρης

Δρ. Γνωστικής-Αναπτυξιακής Ψυχολογίας, Ακαδημαϊκός, Σεναριογράφος, Εκπαιδευόμενος Ομαδικός Ψυχοθεραπευτής

Ο Δημήτρης Ταχματζίδης είναι διδάκτωρ του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης στον κλάδο της Γνωστικής-Αναπτυξιακής Ψυχολογίας με ειδίκευση στους μηχανισμούς εκτελεστικού ελέγχου, επίγνωσης και γνωστικής ανάπτυξης σε παιδιά και εφήβους. Σπούδασε Κλασική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και Κινηματογράφο στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Κατέχει μεταπτυχιακούς τίτλους στα Παιδαγωγικά, στη Διοίκηση Πολιτισμικών Μονάδων (Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο) και integrated master στο σενάριο από το Τμήμα Κινηματογράφου του ΑΠΘ.

Διαδικτυακή εισήγηση 11/10

Η τραυματική εμπειρία δεν είναι αυστηρά προσωπική. Τις περισσότερες φορές μεταφέρεται διαμέσου των γενεών από τους παππούδες στα εγγόνια, μετουσιωμένη ή φιλτραρισμένη μέσα από τις (πολιτικές, οικονομικές, επαγγελματικές κ.α.) επιλογές των απογόνων. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται διαγενεαλογική μεταφορά του τραύματος και η παρούσα ερευνητική πρόταση εξετάζει τη μεταφορά αυτή μέσα από μελέτες περίπτωσης της ελληνικής ιστορίας αξιοποιώντας τις θεωρητικές παραδοχές του Vamik Volkan. Στην Ελλάδα η διαγενεαλογική μεταφορά του τραύματος δεν έχει εξεταστεί μεθοδικά ενώ οι μελέτες στο πεδίο αυτό σε ελληνικά πλαίσια είναι σπάνιες. Σύμφωνα με τον Vamik Volkan αυτή η διαγενεαλογική μεταφορά του τραύματος επηρεάζει γνωστικά και συναισθηματικά τους φορείς της ενώ παράλληλα καθορίζει σε σημαντικό βαθμό την πολιτική και κοινωνική συμπεριφορά τους. Η παρούσα εισήγηση σκοπεύει να καλύψει το κενό αυτό.

Πηνελόπη Ρουμπή

Σπούδασε Οικονομικά στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Συμβουλευτική Ψυχολογία από το Πανεπιστήμιο του Derby της Αγγλίας.

Έχει εκπαιδευτεί στο ψυχοδυναμικό ψυχαναλυτικό μοντέλο στο Πρόγραμμα ΕΠΕΚΕΙΝΑ Ψυχαναλυτική Πράξη παράλληλα με την πολυετή προσωπική της ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία. Συνεργάστηκ με το Θεραπευτήριο χρόνιων παθήσεων Μελισσίων, παρέχοντας συμβουλευτική υποστήριξη σε άτομα που το έχουν ανάγκη. Στην ιδιωτική πρακτική της βλέπω ενήλικες σε ατομική ψυχοθεραπεία.ε

Έχει παρακολουθήσει ετήσια και πολύμηνα σεμινάρια στα: ΕΠΕΚΕΙΝΑ, Ελληνική Ψυχαναλυτική Εταιρεία, Περί ψυχής, Κέντρο Παιδιού και Εφήβου και στον εκπαιδευτικό κέντρο Κοχλία ενώ έχει μετεκπαιδεύτεί στην Ψυχογηριατρική και Ευαισθητοποίηση στην Άνοια από την Ελληνική Γεροντολογική και Γηριατρική Εταιρεία.

Αγαπά την ανάγνωση βιβλίων, ενώ επί συναπτά έτη έχει παρακολούθησει σεμινάρια συγγραφής, παραμυθιού, παιδικού βιβλίου, μυθιστορήματος αλλά και θεραπευτικής γραφής από καταξιωμένους επαγγελματίες του χώρου.

Εισήγηση 

Θεματική Ενότητα: ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ

Το διαγενεακό τραύμα μεταφέρεται από γενιά σε γενιά ενώ συχνά ακολουθεί την οικογενειακή τροχιά όμοια με την περιστροφή της γής γύρω από τον ήλιο.

Το τραύμα ως μια ρευστή οντότητα που μεταβάλλεται και αναθεωρείται Η ανάμνηση δεν θα ξεθωριάσει τελείως αλλά θα επαναμφανίζεται σε διάφορες μορφές.

Ωστόσο, η λειτουργία της μνήμης που είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον χρόνο επιχειρεί να βάλει σε μια χρονική σειρά τα γεγονότα της ζωής με τρόπο συνεκτικό και με νόημα, να φτιάξει την ιστορία του ατόμου με κεντρικό στοιχείο την ταυτότητά του.

Η θεραπευτική διαδικασία αγκαλιάζει το διαγενεακό άχρονο τραύμα, επουλώνει σιγά – σιγά τα ψυχικά αναπαραστατικά κενά και μ' αυτόν τον τρόπο επαναπροσδιορίζει τις δυσάρεστες εμπειρίες που έχουν εγγραφεί στην μνήμη.

Εξευρευνώντας το διαγενεακό τραύμα επιστρέφουμε στα μέρη που κάποτε ζήσαμε μέσα στο κουκούλι του τώρα και μέλει και μένει να μυρίσουμε το βρεγμένο χώμα που άφησε κάποτε η βροχή μέσα μας.

Νικόλαος Τριμανδήλης

ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ                                  ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΔΙΠΛΩΜΑ

Ο Νίκος Τριμανδήλης ολοκλήρωσε τις σπουδές του στη Νομική στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.
Έκτοτε ασχολήθηκε με τον κλάδο της Ψυχοθεραπείας και εκπαιδεύτηκε στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Αναλυτικής Ψυχοθεραπείας Ομάδας, Ζεύγους και Οικογένειας (Ελ.Εκ.Ιν) ως Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής.
Κατέχει δίπλωμα στην Εγκληματολογική Ψυχολογία από το κέντρο Veneti Counseling, ενώ παράλληλα έχει παρακολουθήσει ποικίλα σεμινάρια όπως Δημιουργικής Γραφής (ΕΚΠΑ), Ψυχοσωματική Υγεία: Όταν το σώμα μιλάει" (Ανοιχτό Λαϊκό Πανεπιστήμιο), Ψυχολογία Υπόπτων - Γλώσσα του Σώματος, Αναλυτική και Δικαστική Ψυχολογία, Ο Μύθος της Οικογένειας ( Ινστιτούτο Κλασσικής Ψυχανάλυσης) κ.ά.

Εισήγηση τίτλος:

«Το άρρητο που μεταδίδεται: Σκέψεις πάνω στο διαγενεακό τραύμα και τη μνήμη του ασυνείδητου»

Όταν μιλάμε για διαγενεακό τραύμα, αγγίζουμε ένα πεδίο στο οποίο το τραύμα δεν βιώνεται μόνο άμεσα, αλλά κληρονομείται – μέσω του σώματος, της σχέσης, της σιωπής.

Το τραύμα, όταν δεν μπορεί να γίνει λόγος, επιμένει να αναπαράγεται – όχι μόνο ως σύμπτωμα, αλλά και ως στάση ζωής, ως άγνοια, ως αποσιώπηση. Πολλές φορές, αυτό που μεταδίδεται δεν είναι το γεγονός καθαυτό, αλλά η δυσκολία να τοποθετηθεί χρονικά, συναισθηματικά και νοητικά.

Στην ψυχαναλυτική εργασία –είτε ατομική, είτε ομαδική– ερχόμαστε συχνά αντιμέτωποι με φαντάσματα του παρελθόντος: ιστορίες που δεν ειπώθηκαν ποτέ, συναισθήματα που δεν ανήκουν εξ ολοκλήρου στον αναλυόμενο, αλλά μοιάζουν να του έχουν δοθεί ως «παρακαταθήκη». Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτά τα «κληρονομημένα» φορτία δεν μεταδίδονται απαραίτητα με την αφήγηση, αλλά μέσα από το βλέμμα, τον τρόπο αφής, το ύφος, τις απουσίες και κυρίως τις σιωπές.

Κωνσταντίνος Καλέμης

D.Ed, PhDc ,MA, M.Ed, MAeD, M. Sc, MSEd, είναι μέλος του Διδακτικού Μητρώου του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ),

Με ειδίκευση στις Νομικές, Κοινωνικές και Πολιτικές Επιστήμες, καθώς και στην Εκπαίδευση Ενηλίκων. Διδάσκει σε τομείς όπως η διοικητική οργάνωση του δημόσιου τομέα, η θεωρία και πρακτική της εκπαίδευσης ενηλίκων, η αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και η εκπαιδευτική διοίκηση. Έχει διατελέσει Επιμορφωτής σε διάφορα έργα του ΙΕΠ, μεταξύ αυτών και στις επιμορφώσεις για τα νέα Προγράμματα Σπουδών και τη Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Είναι πιστοποιημένος από τη CertiProf σε τομείς όπως το digital marketing, το Scrum, η εξ αποστάσεως εργασία και η δια βίου μάθηση. Είναι επιμορφωτής στα θέματα της σεξουαλικής και έμφυλης βίας και κακοποίησης ανηλίκων.

Έχει συμμετάσχει στον σχεδιασμό και τη συγγραφή εκπαιδευτικού υλικού για δράσεις περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και προγράμματα δεξιοτήτων. Επιμορφωτής και στα σεμινάρια της Εθνικής Υπηρεσίας Υποστήριξης eTwinning, έχει συγγράψει πλήθος επιστημονικών εργασιών. Τα ενδιαφέροντά του εστιάζουν στην ένταξη των Νέων Τεχνολογιών στην εκπαίδευση, τη δημιουργία καινοτόμων Προγραμμάτων Σπουδών με στόχο της καταπολέμηση θεμάτων έμφυλης βίας, και τη γλωσσική τεχνολογία με έμφαση στη μηχανική μάθηση και τη σημασιολογική ανάλυση. Πρόταση

Θεματική Ενότητα: Τραύμα και σώμα

Το σώμα ως αρχείο του τραύματος: Από το διαγενεακό αποτύπωμα στην κλινική πράξη

Το ανθρώπινο σώμα δεν θυμάται όπως ο νους – αλλά καταγράφει. Μέσα από αυτή την εισήγηση, εξερευνούμε πώς το τραύμα εγγράφεται σωματικά και μεταφέρεται, συχνά σιωπηλά, από γενιά σε γενιά. Η σύγχρονη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση δεν αρκείται πλέον στην αφήγηση· στρέφεται στο σώμα ως κλειδί για την κατανόηση και τη θεραπεία του αόρατου πόνου.

Θα παρουσιαστούν περιπτώσεις όπου η σωματική έκφραση προηγείται της συνειδητής ανάμνησης, αναδεικνύοντας τη σημασία της σωματοκεντρικής προσέγγισης στην ψυχική φροντίδα. Αναλύεται πώς ο θεραπευτής, ως «μάρτυρας» και όχι απλός ακροατής, βοηθά το άτομο να επανενώσει τα σπασμένα του μέρη σεέναν ενιαίο εαυτό.

Το θέμα είναι επίκαιρο και κρίσιμο: ζούμε σε κοινωνίες με διαγενεακά τραύματα από πολέμους, μεταναστεύσεις, οικονομικές καταρρεύσεις. Η σιωπή που περνά από μητέρα σε κόρη, από παππού σε εγγόνι, αποκτά σήμερα ψυχοσωματικό λόγο και χρειάζεται χώρο για να ειπωθεί και να ανακουφιστεί. Η παρουσίαση αυτή δεν υπόσχεται εύκολες λύσεις. Σκοπός της είναι να δημιουργήσει ένα κοινό πεδίο αναγνώρισης, αποδοχής και βαθύτερης σύνδεσης ανάμεσα στον θεραπευόμενο, τον επαγγελματία και την ιστορική συνθήκη που και οι δύο κουβαλούν.

Dr. Δημήτριος Γ. Κίμογλου

Επιστημονικό Προφίλ

Ο Dr. Δημήτριος Γ. Κίμογλου είναι διεθνώς αναγνωρισμένος Ψυχοθεραπευτής - Ερευνητής και καινοτόμος στους τομείς των Νευροεπιστημών, της Ψυχο-Ογκολογίας και της Νευροτεχνολογίας. Διαθέτει εκτενή ακαδημαϊκή κατάρτιση από κορυφαία πανεπιστήμια όπως το Harvard, MIT, EPFL, Johns Hopkins University και Yale, με εξειδίκευση σε Νευροεπιστήμες, Βιοτεχνολογία, Ψυχολογία και Ανοσολογία.

Θεωρητικές Συνεισφορές

Δημιουργός της Psycho-Immunological Shift Theory - μιας πρωτοποριακής επιστημονικής θεωρίας που επανεξετάζει ριζικά τον ρόλο της ψυχικής επιβάρυνσης στην εμφάνιση και εξέλιξη αυτοάνοσων και ογκολογικών νοσημάτων, εισάγοντας νέο εννοιολογικό πλαίσιο στην ψυχοσωματική ιατρική.

Δημιουργός της Νευροανακριτικής - διεπιστημονικής μεθοδολογίας που συνδυάζει νευροεπιστημονικές αρχές με εγκληματολογικές τεχνικές για τη βελτιστοποίηση διαδικασιών διερεύνησης αλήθειας στο ποινικό δίκαιο, βασισμένης σε εκτεταμένη βιβλιογραφική ανασκόπηση άνω των 200 επιστημονικών δημοσιεύσεων.

Ακαδημαϊκές Σπουδές, Πιστοποιήσεις και Εξειδικεύσεις

Νευροεπιστήμες - Harvard University:

∙ Εξειδίκευση στη Νευροεπιστήμη με έμφαση στη λειτουργία νευρικών κυττάρων, νευρωνικών δικτύων και ανθρώπινης νευροανατομίας/ Neuroscience με εμβάθυνση στη βιοηλεκτρική δραστηριότητα και συναπτική μετάδοση

Ιατρικές Επιστήμες - Harvard Medical School:

∙ Cancer Genomics and Precision Oncology (With Honors) - Εξειδίκευση στη γονιδιωματική του καρκίνου

∙ Ανοσολογία - Immunology & Immuno-Oncology - Ανοσολογικοί μηχανισμοί και εφαρμογές ανοσοθεραπείας στον καρκίνο

∙ Depressive Disorders, Anxiety Disorders, Neuroscience - Νευροβιολογικές βάσεις ψυχιατρικών διαταραχών

EPFL (École Polytechnique Fédérale de Lausanne), Ελβετία:

∙ Neuroscience Reconstructed – Genetics and Development - Γενετικές βάσεις ανάπτυξης νευρικού συστήματος, νευροδιαφοροποίηση και μοριακοί μηχανισμοί νευροπλαστικότητας

∙ Biomedical Imaging με Magnetic Resonance Imaging και Functional MRI - Προηγμένες τεχνικές βιοϊατρικής απεικόνισης

Πρόσθετες Εξειδικεύσεις:

∙ Βιοτεχνολογία - Massachusetts Institute of Technology (MIT)

∙ Neuroimaging - Johns Hopkins University

∙ Biology of Cancer, Cancer (With Honors) - Johns Hopkins University

∙ Quantum Mechanics - Stanford University

∙ Certificate in Immunology - Imperial College London

∙ HND & PDAD Advanced Professional Diplomas (Level 5 & 7 Masters) - BTEC Edexcel International

Ερευνητική Δραστηριότητα

Συγγραφέας περισσότερων από 40 επιστημονικών δημοσιεύσεων σε διεθνή περιοδικά, με εστίαση στη νευροακουστική θεραπεία, τον άξονα εντέρου-εγκεφάλου, την ψυχογενή αυτοανοσία και την επίδραση του χρόνιου στρες στην ογκογένεση.

Συγγραφέας της τριλογίας ψυχο-ογκολογίας:

∙ "Ψυχο-Ογκολογία" (2025) - επιστημονικό σύγγραμα

∙ "Όταν η Άνοιξη Επιστρέφει" (2025) - οδηγός μετά τις χημειοθεραπείες

∙ "Η Ψυχή που Αντιστέκεται" (2025) - εσωτερική νίκη απέναντι στον καρκίνο

Τεχνολογικές Καινοτομίες

Σχεδιαστής και κατασκευαστής καινοτόμων νευροτεχνολογικών συστημάτων:

∙ AXONIA, NeuroReflex, Neuroimmune Profile KNP 2025

∙ Neurobiometric NeuroSense - συστήματα τεχνητής νοημοσύνης 2024

∙ AION - Τεχνητή Νοημοσύνη Συναισθηματικής Ανάλυσης 2018

∙ ONINI ATLAS - Ψηφιακό Δίδυμο για τον Καρκίνο του Μαστού 2022

∙ NeuroScan BW-400 - Σύστημα ανάγνωσης εγκεφαλικών κυμάτων 2017

Ιδρυτής και Επιστημονικός Διευθυντής:

∙ Institute for Advanced Biomedical Research Dr DG Kimoglou Ltd (Λονδίνο, 2025)

∙ Ινστιτούτο Synaptica AI (Ελλάδα1998)

∙ Imperial School of Hypnotherapy

Διακρίσεις

∙ Διεθνές βραβείο παγκόσμιας καινοτομίας στην Νευροτεχνολογία Forttuna Global Excellence Awards 2025

∙ Συμμετοχή στο MIT Solve Program του Massachusetts Institute of Technology

∙ Καταχώρηση στην Εγκυκλοπαίδεια "Who is Who Βιογραφίες Διαπρεπών Ελλήνων"

Μέλος Επιστημονικών Οργανισμών

∙ International Psycho-Oncology Society

∙ Αμερικανική Εταιρεία Εγκληματολογίας

∙ Ευρωπαϊκή Εταιρεία Εγκληματολογίας

∙ Σύλλογοι Κλινικής Ύπνωσης Η.Π.Α. και Αυστραλίας

Επιστημονική Επικοινωνία και Κοινωνική Επίδραση

Ο Dr. Κίμογλου διατηρεί σημαντική παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα με εκατομμύρια προβολές και δεκάδες χιλιάδες ακολούθους, όπου διαχέει επιστημονική γνώση και εκπαιδευτικό περιεχόμενο στους τομείς της ψυχικής υγείας και των νευροεπιστημών. Είναι δημιουργός εκπαιδευτικού περιεχομένου με πάνω από 14 εκατομμύρια προβολές στα Facebook Reels, συμβάλλοντας στην προώθηση της επιστημονικής παιδείας.

web site. www.kimoglou.com. www.iabr.uk

Εισήγηση

Τίτλος:
«Η νευροβιολογία του ψυχικού τραύματος: από τη σιωπή στην έκφραση, από τη σωματοποίηση στη θεραπεία»

1. Εισαγωγή

∙ Αφορμή: Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας. η Σύνδεση με το θέμα του συνεδρίου: το τραύμα δεν ακολουθεί γραμμικούς χρόνους· είναι αχρονικό και βιώνεται σωματικά και ψυχικά.

Κεντρικό ερώτημα: πώς η μη επεξεργασία του τραύματος αποτυπώνεται στη βιολογία μας;

2. Η νευροβιολογία του τραύματος

∙ Ο εγκέφαλος σε κατάσταση απειλής: αμυγδαλή, υποθάλαμος, HPA άξονας.

∙ Ορμονικές αποκρίσεις: κορτιζόλη, κατεχολαμίνες.

∙ Νευρωνικές μεταβολές: υπερδιέγερση, αποσύνδεση, απορρύθμιση προμετωπιαίου φλοιού.

∙ Η «αχρονικότητα» στη μνήμη του τραύματος – το σώμα ζει ξανά το γεγονός, ανεξάρτητα από το παρελθόν.

3. Από το τραύμα στη σωματοποίηση

∙ Το σώμα ως «αρχείο» της εμπειρίας.

∙ Χρόνια ενεργοποίηση του άξονα στρες → φλεγμονώδης επιβάρυνση.

∙ Ψυχο-νευρο-ανοσολογική οπτική: σύνδεση τραύματος με ανοσολογική απορρύθμιση.

∙ Παραδείγματα:

o Αυτοάνοσα νοσήματα (ΣΕΛ, ρευματοειδής αρθρίτιδα).

o Ινομυαλγία, χρόνιος πόνος.

o Σχέση με χρόνιες παθήσεις (καρδιαγγειακά, καρκίνος).

4. Το τραύμα και η εμπειρία της αναπηρίας

∙ Το ψυχικό τραύμα ως «αόρατη αναπηρία».

∙ Η συνύπαρξη ψυχικού και σωματικού φορτίου.

∙ Κοινωνική διάσταση: στίγμα, απομόνωση, ανάγκη κοινότητας.

5. Θεραπευτικοί δρόμοι

∙ Νευροπλαστικότητα: δυνατότητα επανασύνδεσης και αποκατάστασης.

6. Συμπεράσματα

∙ Το τραύμα είναι μια αχρονική εμπειρία που μπορεί να μετατραπεί σε σωματική παθολογία αν παραμείνει αθεράπευτο.

∙ Η θεραπεία αφορά όχι μόνο τη μείωση του πόνου, αλλά και την επανένταξη, τη φωνή και την κοινότητα.

∙ Μήνυμα ελπίδας: ο εγκέφαλος και το σώμα διαθέτουν τη δυνατότητα αλλαγής και ίασης.

Τίτλος :

Η μοναξιά και η απομόνωση και το αποτέλεσμα στην ποιότητα ζωής ηλικιωμένων που ζουν σε οίκους ευγηρίας.

Ο αριθμός ηλικιωμένων που ζουν σε οίκους ευγηρίας αυξάνεται. Πολλοί ειδικοί πιστεύουν πως αυτό είναι μείζον πρόβλημα παγκοσμίως. Η μοναξιά μπορεί να στιγματιστεί κοινωνικά και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι που βιώνουν μοναξιά να μην το εκφράζουν λόγω φόβου στιγματισμού. Η μοναξιά είναι ένα υποκειμενικό βίωμα που μπορεί να οδηγήσει το άτομο σε κατάθλιψη ή και άλλα προβλήματα ψυχικής υγείας. Πολλοί ηλικιωμένοι που διαμένουν σε οίκους ευγηρίας δηλώνουν πως αισθάνονται μοναξιά. Σύμφωνα με τον αρχαίο Έλληνα φιλόσοφο Αριστοτέλη, ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ον εκ φύσεως. Η έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας είναι κάτι που αντιμετωπίζουν πολλοί ηλικιωμένοι που ζουν σε οίκους ευγηρίας κάτι που έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής τους. Η μοναξιά έχει να κάνει είτε με τις σχέσεις που αναπτύσσονται στους οίκους ευγηρίας μεταξύ των διαμένοντων είτε με την απομάκρυνση τους από τα συγγενικά τους πρόσωπα. Επίσης μπορεί να βιώνουν μία υπαρξιακή μοναξιά λόγω έλλειψης νοήματος στην ζωή. Η παρουσίαση μας θα εστιάσει απέναντι στο πως αισθάνονται πολλοί ηλικιωμένοι που ζουν σε οίκους ευγηρίας και στο πως η κοινωνία γενικότερα πρέπει να ευαισθητοποιηθεί απέναντι σε αυτούς τους ανθρώπους. Κάντε κλικ εδώ και αρχίστε να πληκτρολογείτε. 

Πηνελόπη Ρουφοπούλου

Είναι ψυχολόγος με μεταπτυχιακό στην κλινική ψυχολογία. Έχει εκπαιδευτεί στην συστημική ψυχοθεραπεία και έχει εργαστεί ως ψυχολόγος σε σχολεία, σε πανεπιστημιακά προγράμματα για την ένταξη των παιδιών Ρομά στην εκπαίδευση και ιδιωτικά. Από το 2017 εργάζετε στη ΜΕΤΑδραση και στο παρόν ως ψυχολόγος και επόπτρια στο πρόγραμμα της επιτροπείας ασυνόδευτων ανηλίκων.

Η προσωπική θεραπεία και η κλινική εποπτεία αποτελούν θεμελιώδη φροντίδα για τους επαγγελματίες που εργάζονται στην παιδική προστασία και συγκεκριμένα με ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες, πλαίσιο ιδιαίτερα στρεσογόνο και ψυχικά φορτισμένο, διαποτισμένο από τραύμα και απώλεια.

Εισήγηση

Η εμπειρία δείχνει ότι το τραύμα και η φροντίδα δεν έχουν χρονικά όρια, καθώς επαναλαμβάνονται, αναπαρίστανται και αναβιώνουν, τόσο στους ανηλίκους όσο και στους επαγγελματίες. Η παροχή φροντίδας σε ασυνόδευτους ανηλίκους συνδέεται με σύνθετες ψυχικές διεργασίες. Η ψυχική ευαλωτότητα που διακινείται σε αυτή την συνάντηση αγγίζει τόσο τους επαγγελματίες όσο και τους ασυνόδευτους ανηλίκους.

Επιπλέον, μεταβιβαστικές και αντιμεταβιβαστικές κινήσεις περιπλέκουν περαιτέρω το πεδίο της σχέσης. Η ταύτιση με τον ανήλικο μπορεί να οδηγήσει σε σύγχυση των ορίων, σε φαντασιώσεις σωτήρα και σε επαγγελματική εξουθένωση ή, στον αντίποδα, σε μια αμυντική αποστασιοποίηση. Το κράτημα (Winnicott) και η εμπερίεξη (Bion) αποτελούν καθοριστικές έννοιες στην παιδική προστασία. Το νήμα της φροντίδας είναι διαχρονικό ακριβώς επειδή διαμορφώνεται μέσα από μια ενσώματη, αναστοχαστική και σχεσιακή διαδικασία μεταξύ ψυχισμών. Σε κάθε περίπτωση, διαπιστώνεται ότι η απουσία ψυχικής στήριξης και πλαισίωσης των επαγγελματιών διαταράσσει συχνά τη συνέχεια της φροντίδας προς τους ανηλίκους.

Η παρούσα εισήγηση αναδεικνύει την αναγκαιότητα της προσωπικής θεραπείας και της εποπτείας ως ψυχικές διεργασίες που εξασφαλίζουν τη βιωσιμότητα της φροντίδας και προστατεύουν από την αναπαραγωγή του τραύματος.

Η Αναστασία Κούρτη είναι ψυχοθεραπεύτρια-παιγνιοθεραπεύτρια με εμπειρία στην ψυχική υγεία παιδιών, εφήβων και ενηλίκων, καθώς και στην εποπτεία επαγγελματιών ψυχικής υγείας. Εργάζεται με δημιουργική, νευροεπιβεβαιωτική (neurodivergent-affirming) προσέγγιση, δίνοντας έμφαση στην αυθεντικότητα, τη συμβολική έκφραση και τις θεραπευτικές τέχνες.

Κατέχει δύο μεταπτυχιακούς τίτλους ενώ έχει εκπαιδευτεί στην παιγνιοθεραπεία (αναγνωρισμένη από την ΕΕΨΕ και την EAP) και εκπαιδεύεται στη Δημιουργική Εποπτεία, ενώ εκπονεί διδακτορικό στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο με θέμα τη νευροδιαφορετικότητα, τη διαπολιτισμικότητα και την ψυχική υγεία. Μέσα από τη δουλειά της, υποστηρίζει την ψυχική ανθεκτικότητα και τη θεραπευτική αποδοχή χωρίς παθολογικοποίηση ή στερεοτυπικές ερμηνείες.

Είναι ενεργό μέλος επιστημονικών εταιρειών και έχει παρουσιάσει το έργο της σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια, ενώ επιστημονικά της άρθρα, με έμφαση στην ψυχοκοινωνική υγεία, έχουν δημοσιευθεί σε διεθνή περιοδικά. Τα τελευταία χρόνια ζει κι εργάζεται στην Καλλιθέα.

Εργαστήριο Εισήγηση

Σάββατο 11 Οκτωβρίου 2025

δια ζωσης με ακροατές βιωματικό

Το εργαστήριο αυτό συνδυάζει τη θεωρία με τη βιωματική μάθηση, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στην επιβεβαιωτική προς τη νευροδιαφορετικότητα ψυχοθεραπεία. Στο πρώτο μέρος, οι συμμετέχοντες/ουσες θα γνωρίσουν βασικές αρχές και κατευθυντήριες γραμμές για τη δημιουργία ενός θεραπευτικού πλαισίου που σέβεται και ενδυναμώνει τη νευροδιαφορετικότητα, καθώς και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα νευροδιαφορετικά άτομα και θα πρέπει να λαμβάνουν υπ' όψιν τους οι επαγγελματίες.

Στη συνέχεια, μέσα από βιωματικές παιγνιοθεραπευτικές δραστηριότητες, οι συμμετέχοντες/ουσες θα έχουν την ευκαιρία να εφαρμόσουν τις θεωρητικές έννοιες, να εξερευνήσουν τη θεραπευτική σύνδεση και να αναπτύξουν πρακτικές δεξιότητες. Χρησιμοποιώντας το μοντέλο EPR της Sue Jennings θα δουλέψουμε δραστηριότητες που θα βοηθήσουν τους νευροτυπικούς να μπουν στη θέση τον νευροδιαφορετικών και να βιώσουν-έστω και για λίγο-τις δυσκολίες που βιώνουν.

Παράλληλα θα εστιάσουμε στα θετικά των νευροδιαφορετικών ατόμων και πώς μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε στη θεραπεία μας. Το εργαστήριο απευθύνεται σε επαγγελματίες που εργάζονται με νευροδιαφορετικά άτομα και επιθυμούν να εμπλουτίσουν την προσέγγισή τους με έναν πιο συμπεριληπτικό τρόπο.

Κωνσταντίνος Καλέμης D.Ed, PhDc ,MA, M.Ed, MAeD, M. Sc, MSEd, είναι μέλος του Διδακτικού Μητρώου του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ), με ειδίκευση στις Νομικές, Κοινωνικές και Πολιτικές Επιστήμες, καθώς και στην Εκπαίδευση Ενηλίκων. Διδάσκει σε τομείς όπως η διοικητική οργάνωση του δημόσιου τομέα, η θεωρία και πρακτική της εκπαίδευσης ενηλίκων, η αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και η εκπαιδευτική διοίκηση.

Θεματική Ενότητα: Σεξουαλική κακοποίηση

Σάββατο 11/10 διαζώσης

Από το βίωμα στην επιβίωση: Το τραύμα της σεξουαλικής κακοποίησης και η ψυχοθεραπευτική υποστήριξη της γυναικείας ταυτότητας

Η σεξουαλική κακοποίηση δεν αφήνει μονάχα σωματικά ίχνη· διαρρηγνύει τον εσωτερικό χάρτη του εαυτού. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η διαδρομή από το βίωμα στο δικαίωμα της ύπαρξης. Πώς η γυναίκα, μετά το τραύμα, μπορεί να ξαναορίσει τον εαυτό της πέρα από τη θυματοποίηση; Μέσα από τη φωνή ειδικών αλλά και μαρτυρίες επιζωσών, επιχειρείται να κατανοηθεί το ψυχικό αποτύπωμα του τραύματος, αλλά και ο ρόλος της θεραπευτικής σχέσης ως χώρου αποκατάστασης της αξιοπρέπειας, του ελέγχου και της επιθυμίας. Το θέμα είναι επιτακτικό: η σεξουαλική κακοποίηση παραμένει δραματικά παρούσα σε κάθε κοινωνικό στρώμα. Η σιωπή που την περιβάλλει συντηρεί τον κύκλο της. Η ανάγκη για αλλαγή είναι τόσο κοινωνική όσο και ψυχική. Η παρούσα συζήτηση στοχεύει στη συλλογική ευαισθητοποίηση, τη δημιουργία φροντιστικών δομών, αλλά και την ανάδειξη της δύναμης της γυναικείας ανθεκτικότητας όταν βρει χώρο να ακουστεί.

Η Μυρτώ Πατάγια Μπακαράκη είναι Εργοθεραπεύτρια και υποψήφια διδάκτωρ, με εξειδίκευση στην Νευροαποκατάσταση και στις Νευροεπιστήμες στη Ιατρική Σχολή. Κυρίως, η έρευνά της επικεντρώνεται στις Επιτελικές Λειτουργίες στις Νευροεπιστήμες. Με εκτενή εμπειρία στον παιδιατρικό τομέα της εργοθεραπείας, έχει εργαστεί στο Γενικό Νοσοκομείο Παίδων, στη Μονάδα Σπύρου Δοξιάδη και με το Υπουργείο Παιδείας. Επιπλέον, έχει ασχοληθεί με την ψυχοκοινωνική αποκατάσταση ενηλίκων με ψυχιατρικές διαταραχές στο Ψυχιατρικό Γενικό Νοσοκομείο Αττικής και στη Σχολή Επαγγελματικής Κατάρτισης Ατόμων με Αναπηρίες στην Αθήνα. Αυτήν την περίοδο, είναι Ακαδημαϊκή Υπότροφος στο Τμήμα Εργοθεραπείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής. Διατελώντας ως επιστημονικός συνεργάτης στην εργοθεραπευτική κλινική του Ασκληπιείου της Βούλας. Είναι, επίσης, αναπόσπαστο μέλος της ερευνητικής ομάδας Νευροεπιστημών στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και λειτουργεί ως Μέντορας σε εκπαιδευτικά προγράμματα της ακαδημαϊκής κοινότητας. Δείχνει εξαιρετική ηγεσία με την πρωτοπορία των πρωτοβουλιών προγραμμάτων Erasmus+ εντός και εκτός Ευρώπης, προσφέροντας ευκαιρίες διεθνούς συνεργασίας και ανταλλαγής γνώσεων. Εκτιμά ιδιαίτερα τον εθελοντισμό, θεωρώντας τον αναπόσπαστο στοιχείο της ταυτότητάς της.

ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ

Ο ελεύθερος χρόνος αποτελεί κρίσιμο πεδίο αλληλεπίδρασης και σύνδεσης μέσα στην οικογενειακή ζωή, ιδιαίτερα όταν στην οικογένεια υπάρχει παιδί με αναπτυξιακές ιδιαιτερότητες. Συχνά, οι στιγμές αυτές, αντί να λειτουργούν ως πηγές χαλάρωσης και κοινής εμπειρίας, μετατρέπονται σε πηγή έντασης και απομόνωσης, τόσο για τους γονείς όσο και για το παιδί. Η παρούσα εισήγηση αναδεικνύει τον ρόλο του ψυχολόγου στην υποστήριξη της οικογένειας ως προς την οργάνωση και αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου με θεραπευτικό και ενδυναμωτικό χαρακτήρα. Μέσα από τη συνεργασία με εργοθεραπευτές και άλλους επαγγελματίες, σχεδιάζονται εξατομικευμένα πλαίσια δραστηριοτήτων που ανταποκρίνονται στις ανάγκες του παιδιού, αλλά ταυτόχρονα ενισχύουν την οικογενειακή συνοχή.

Παρουσιάζεται πραγματικό παράδειγμα παρέμβασης, όπου η συμβουλευτική υποστήριξη προς τους γονείς και η διαμόρφωση κοινών καθημερινών ρουτινών βελτίωσαν σημαντικά τη συναισθηματική σύνδεση και την αίσθηση αποτελεσματικότητας της οικογένειας. Στιγμές παιχνιδιού, χαλάρωσης ή απλής συνύπαρξης στον ελεύθερο χρόνο αποτελούν μια ιδιαίτερη μορφή σιωπηλής φροντίδας, που δεν ορίζεται από λέξεις, αλλά από παρουσία και σχέση· μια αχρονική πράξη ψυχικής στήριξης, γεφυρώνοντας το βίωμα της αναπηρίας με τη βαθιά ανθρώπινη ανάγκη για συν-ύπαρξη.

Βλαστάρης κων/νος, Δρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας- Διευθυντής 16ου Δημοτικού Σχολείο Καβάλας

Η εισήγηση προσεγγίζει τη σχολική κοινότητα ως έναν ζωντανό ιστό διαρκούς φροντίδας και ψυχικής ανθεκτικότητας. Τα νήματα της συμπερίληψης υφαίνονται με στοχευμένες βιωματικές δράσεις, παιχνίδι, δημιουργική έκφραση και ενεργό συμμετοχή που καλλιεργούν την ενσυναίσθηση και ενθαρρύνουν τον αναστοχασμό. Μέσα από παιγνιώδεις δραστηριότητες, βιωματικά εργαστήρια και τη διαρκή εμπλοκή των γονέων, καλλιεργείται ένα σχολικό περιβάλλον που σέβεται τη μοναδικότητα, ενισχύει την αυτοεκτίμηση και αναγνωρίζει τη μη γραμμική φύση της ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης των παιδιών. Το φυσικό περιβάλλον, σε κάθε ευκαιρία, αξιοποιείται ως πεδίο φροντίδας, σύνδεσης με τον εαυτό αλλά και την ομάδα. Οι εφαρμοζόμενες πρακτικές δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη μη γραμμική φύση της ψυχοσυναισθηματικής ωρίμανσης, στην ανάγκη δημιουργίας θετικών εμπειριών, που λειτουργούν ως "ασφαλείς νησίδες", μέσα στο σχολικό περιβάλλον, στην αξία της κοινότητας ως παράγοντα φροντίδας και θεραπευτικής συνοδείας και στη σημασία της ενεργούς εμπλοκής των γονέων ως συμμάχων στη διαδικασία. Σε αυτό το πλαίσιο, η εκπαίδευση προωθεί τη δημιουργία, ενισχύει την αυτοεκτίμηση, το αίσθημα «του ανήκειν» και της κοινότητας ως μια διαδικασία που εμπνέει, συνδέει και θεραπεύει.

Ο Νίκος Κοσμαδάκης είναι Απόφοιτος Πολιτικής Επιστήμης (9,51/10) και Φιλοσοφίας. Κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στη Βιοηθική και υποψήφιος διδάκτορας πολιτικής επιστήμης.

Τίτλος και περίληψη εισήγησης

Εισήγηση: Ο ρατσισμός, το τραύμα και το αίσθημα κατωτερότητας

Ο ρατσισμός συνιστά μια κοινωνική κατασκευή. Όποια εκδοχή του ρατσισμού και να λάβουμε υπόψιν, θα διαπιστώσουμε πως ο ρατσισμός κινείται από έναν πομπό και έναν δέκτη. Ο πομπός μεταφέρει ένα μήνυμα και ο δέκτης μη αντιδρώντας αφομοιώνεται. Ο πομπός εκπροσωπεί μία συλλογικότητα προσώπων που ασπάζεται μία συγκεκριμένη αντίληψη και ο δέκτης εκπροσωπεί μία μειονότητα. Τέτοιες αντιλήψεις είναι βαθιά προσωπικές που αφορούν το άτομο στην ατομικότητά του. Αφορούν τη δυνατότητα του προσώπου να σχηματίσει τη ζωή του. Αυτές οι αντιλήψεις μπορούν να αφορούν την εθνική καταγωγή του, τη σεξουαλικότητα, τη σύστασή του ως προσωπικότητα. Ο δέκτης λαμβάνει τη πληροφορία και εκεί το τραύμα γίνεται εμφανές.

Το τραύμα είναι σιωπηλό. Η ταυτότητα του προσώπου έχει δύο όψεις: την ατομική και τη συλλογική. Η ατομική όψη είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μας, η βιοτική μας πορεία μέσα στο χρόνο, οι πεποιθήσεις μας, η αισιοδοξία ή απαισιοδοξία που ενδεχομένως κουβαλάμε, ενώ η συλλογική όψη είναι οι συλλογικές αξίες, τα πιστεύω που υιοθετούμε εντασσόμενοι σε ομάδες, κινήματα, διοικητικά συμβούλια κτλ.

Ο ρατσισμός δημιουργεί τραύμα στην ελευθερία του προσώπου να συγκροτήσει με αισιοδοξία τη βιοτική του πορεία. Ο βίος είναι σύμφωνα με τον Αριστοτέλη είναι οι κοσμοθεωρητικές μας πεποιθήσεις, η ταυτότητα μας, το σχέδιο ζωής που έχουμε διαμορφώσει. Το άτομο που προσβάλλεται από ρατσισμό διαμορφώνει στη βιοτική του ταυτότητα ένα αίσθημα κατωτερότητας, το οποίο εμπεδώνεται και γίνεται μέρος της προσωπικότητάς του.

Μέσα από την εισήγηση αυτή, θα προσπαθήσω να αναδείξω θεωρητικά το τραύμα που αφήνει ο ρατσισμός στη ταυτότητα του ατόμου το οποίο αδυνατεί να σφυρηλατήσει αυτοτελώς τη προσωπικότητά του.

Ανδρομάχη Μπούνα Βάιλα, Διδάσκουσα Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, Επιστ. Υπεύθυνη Κ.Φ.Α.Α Πενταλόφου- Δήμου Βοΐου

Αθηνά Καρατζά, Διδάκτωρ Κοινωνιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Αικατερίνη Γκούντρα, Ψυχολόγος Κ.Φ.Α.Α Πενταλόφου- Δήμου Βοΐου

Αναστασία Μεταξά, Κοινωνική Λειτουργός Κ.Φ.Α.Α Πενταλόφου- Δήμου Βοΐου

Τίτλος εισήγησης

Κοινωνική αναπηρία και πολιτισμική βία: Η κλειτοριδεκτομή ως σιωπηλό τραύμα

Η έννοια της αναπηρίας έχει μετατοπιστεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, περνώντας από το ατομικό/ιατροκεντρικό στο κοινωνικό μοντέλο προσέγγισης. Στο πλαίσιο αυτό, η αναπηρία δεν ορίζεται αποκλειστικά από τη σωματική δυσλειτουργία, αλλά πρωτίστως από τους κοινωνικούς, πολιτισμικούς και θεσμικούς φραγμούς που καθιστούν ένα άτομο αποκλίνον ή μη λειτουργικό εντός του κοινωνικού «ρολογιού».

Η παρούσα εισήγηση επιχειρεί να διερευνήσει κατά πόσο η κλειτοριδεκτομή, ως πολιτισμικά νομιμοποιημένη πρακτική σε ορισμένες χώρες (όπως η Σομαλία, η Ερυθραία και άλλες), μπορεί να χαρακτηριστεί ως μορφή κοινωνικής αναπηρίας. Η ανάλυση βασίζεται τόσο σε θεωρητικό πλαίσιο (Giddens, Shakespeare, Oliver, Thomas), όσο και σε πρωτογενή ερευνητικά δεδομένα που συλλέχθηκαν στο πλαίσιο ποιοτικής έρευνας σε ασυνόδευτα ανήλικα κορίτσια σε δομή φιλοξενίας. Τα κορίτσια προέρχονταν κυρίως από περιοχές της Υποσαχάριας Αφρικής, όπου η πρακτική εφαρμόζεται συστηματικά.

Οι αφηγήσεις τους ανέδειξαν την εμπειρία της πρακτικής της κλειτοριδεκτομής ως σωματικής απώλειας, ψυχολογικής δυσφορίας, στιγματισμού και αναπαραγωγής της σιωπής. Σημαντικό εύρημα αποτελεί το γεγονός ότι τα ίδια τα κορίτσια περιέγραψαν την αδυναμία «να νιώσουν» το σώμα τους και την αμηχανία απέναντι στη φροντίδα ως στοιχεία που εμπόδιζαν τη συμμετοχή τους σε βασικές πτυχές της καθημερινής ζωής. Η εισήγηση αναδεικνύει το φάσμα ανάμεσα στην πολιτισμική επιτέλεση και το κοινωνικό τραύμα, υποστηρίζοντας ότι η κλειτοριδεκτομή συνιστά ένα σιωπηρό πεδίο αναπηρίας. Παράλληλα, καλεί σε επανεξέταση των ορίων της αναπηρίας, εντάσσοντας τα σώματα που τραυματίστηκαν διά μέσου πολιτισμικά αποδεκτών πρακτικών στη συζήτηση για δικαιώματα, φροντίδα και αποκατάσταση.

Κάντε κλικ εδώ και αρχίστε να πληκτρολογείτε. Φιμ νε σιθ ανσιλλαε δελισαθισιμι νες επισυρι μνεσαρσχυμ ιδ δισερετ διγνισιμ αβχορρεανθ υθ νες.